ПРИОРИТЕТНА ОБЛАСТ 1: Создавање на поволна средина за функционирање и развој на граѓанското општество

А 1.1.1.1. Спроведување консултации со граѓанските организации и финализирање на текстот на Предлогот на закон за здруженија и фондации

Во август 2025, Министерството за правда го ажурираше составот на работната група за измени на Законот за здруженија и фондации со претставници на неколку мрежи на граѓански организации. Со поддршка на проектот финансиран од ЕУ „Техничка поддршка за подобрување на овозможувачката средина за граѓанските организации во РСМ“  се одржаа две консултативни средби со граѓански организации на тема „Вршење стопански дејности од страна на здруженија и фондации – Можности и предизвици во законското уредување“ (28.11.2025) и „Стандардизирање на правилата со кои се уредува државното финансирање на граѓанските организации - Модели, предизвици, решенија и правна регулатива“ (18.12.2025). На 31.12.2025 Предлог-законот за здруженија и фондации беше објавен на ЕНЕР, со што се воведува нов правен рамковен систем за граѓанските организации во Република Северна Македонија, усогласен со стандардите на ЕУ и Советот на Европа. Целта е унапредување на правната рамка што ги уредува здруженијата, фондациите, сојузите и организационите облици на странските организации, во согласност со највисоките стандарди на Европската Унија и Советот на Европа. Клучни цели на законот се: Уредување на државната поддршка за организациите; Зајакнување на улогата на граѓанските организации во процесите на донесување одлуки; Јасно дефинирање на принципот на непрофитна дејност; Поттикнување на самофинансирање и финансиска стабилност; Зголемување на отчетноста, транспарентноста и одговорноста; Воспоставување стандардизирани правила за финансиска поддршка; Обезбедување правна основа за кофинансирање на ЕУ и меѓународни проекти; Усвојување подзаконски акти за државно финансирање и учество во креирање политики; Воведување нов пристап во дефинирањето на јавниот интерес во различни сектори и Законско уредување на Советот за соработка меѓу Владата и граѓанското општество. Министерството за правда, со поддршка на ЕУ проектот „Техничка помош за подобрување на овозможувачката средина за граѓанските организации во Република Северна Македонија“, организираше јавни расправи во неколку градови (Битола, Гостивар, Штип и Скопје) за да се обезбеди инклузивен и транспарентен консултативен процес, во кој претставници на локалните граѓански организации дадоа суштински коментари и конкретни предлози, нагласувајќи ја важноста на активното учество на граѓанското општество. Коментарите од консултативниот процес беа разгледани од Работната група на работилница за финализирање на предлог- законот (23-25.3.2026). 

Следни чекори:

Обезбедување мислење од Министерството за финансии, усогласување на текстот на Предлог-законот и превод на англиски јазик 

Нов рок за реализација:

2 квартал 2026

А 1.1.1.2. Доставување на Предлогот на закон за здруженија и фоднации на мислење до Венецијанската комисија

Во тек се финални консултации во Министерството за правда, пред доставување на Предлог-законот на мислење до Венецијанската комисија

Нов рок за реализација:

3 квартал 2026

А 1.1.1.3. Донесување на нов Закон за здруженија и фондации, кој ќе обезбедува гаранции за остварување на правото на слобода на здружување во согласност со меѓународните стандарди

А 1.1.1.4. Информирање и градење на капацитетите на институциите и граѓанските организации за доследна примена на Законот за здруженија и фондации

А 1.2.2.1. Донесување на Закон за социјални претпријатија

Во текот на 2025 година Министерството за социјална политика, демографија и млади работеше на усогласување на текстот на Предлог-законот за социјални претпријатија, кој има за цел да овозможи правно регулирање, воспоставување, поддршка и развој на социјалните претпријатија. На 10.02.2026 година новата верзија на предлог-законот е објавена за консултации на ЕНЕР. Предлог-законот беше доставен во владина постапка, но беше одложен од седницата на Генералниот колегиум на државни секретари (11.3.2026) на барање на предлагачат, заради усогласување со мислењата од ресорните министерства. Во тек е постапување по коментарите доставени преку  ЕНЕР и забелешките од страна на надлежните институции и тоа:  Министерството  за финансии, Министерството  за јавна административци, Министерството за европски прашања и Секретаријат  за законодавство. Истовремено, се врши  дополнување  на Проценката на влијанието на регулативата (ПВР),  согласно доставените мислење, вклучително и негативното мислење  од Министерство  за финансии по  текстот на Предлог-законот за социјални претпријатија. 

Следни чекори:

Дополнително усогласување на текстот на Предлог-законот со Секретаријатот за законодавство и  продолжување на постапката за разгледување и утврдување на законот од страна на Владата

А 1.2.2.2. Вклучување на социјалните претпријатија со правна форма на здружение или фондација во програмите за поддршка на микро, мали и средни претпријатија, вклучително и старт-ап

А 1.2.3.1. Донесување на нов Закон за донации и спонзорства во јавните дејности, со цел унапредување на механизмите за даночни поттикнувања на донациите и спонзорствата на конзистентен, отворен и транспарентен начин

Во тек се  активности за подготовка на план и анализа.
Нацрт-текст на Предлог-закон за даночните поттикнувања за донации и спонзорства во активности од јавен интерес беше објавен на ЕНЕР на 15.01.2024 година, за консултации со засегнатите страни.

А 1.2.3.2.  Воспоставување Регистар на приматели на донации и спонзорства за активности од јавен интерес

А 1.2.4.1. Измена на Законот за волонтерство со цел зголемувањае на граѓанскиот ангажман и волонтерство

Нов рок за реализација на активноста:

Почетокот на активноста ќе се пролонгира за 3 квартал 2026

А 1.2.4.2.  Воспоставување на Национален совет за развој на волонтерството

А 1.2.4.3. Организирање на промотивни активности за зголемување на волонтерството кај граѓаните

Нов рок за реализација на активноста:

Почетокот на активноста ќе се пролонгира за 3 квартал 2026